Muslim Alim uygulaması
Muslim Alim'i indirinNamaz vakitleri, Kur'an, dualar, hadisler, zikir, tefsir, yarışmalar…

Tecvid: Kur'an okumanın 24 kuralı açıklanıyor

Tecvid kuralları: Kur'an okumanın 24 kuralı - Muslim Alim

Renk kodu (renkli Kur'an):

İzharİdğamİklâbİhfâMedKalkaleŞeddeGunneVakıfTefhîmTarkîkHurûf

24 kural • 🟢 Başlangıç  🟡 Orta  🔴 İleri

Nûn-ı sâkin ve tenvin

○
إِظْهَار İzhar

Açık telaffuz

🟢 Başlangıç

Nûn-ı sâkin (نْ) veya tenvinden sonra 6 halkî harften biri (ء ه ع ح غ خ) geldiğinde nûn, gunnesiz ve katılmadan açıkça okunur.

مِنْ عِلْمٍ

مِنْ عِلْمٍ

Bakara 2:255
⊕
إِدْغَام İdğam

Katılma / benzeşme

🟢 Başlangıç

Nûn-ı sâkin veya tenvinden sonra (ي ر م ل و ن) harfleri geldiğinde nûn sonraki harfe katılır. (ي ن م و) ile gunne (genizden okuma) vardır. (ل ر) ile gunne yoktur.

مَن يَقُولُ

مَن يَقُولُ

Bakara 2:8
◈
إِقْلَاب İklâb

Mime dönüşme

🟢 Başlangıç

Nûn-ı sâkin veya tenvinden sonra be harfi (ب) geldiğinde nûn, gunneyle mime (م) dönüşür. İklâbı gerektiren tek harf budur.

مِن بَعْدِ

مِن بَعْدِ

Bakara 2:27
◎
إِخْفَاء İhfâ

Gizleme

🟡 Orta

Nûn-ı sâkin veya tenvinden sonra 15 harf (ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك) geldiğinde nûn izhar ile idğam arasında, 2 sayı süreli gunneyle gizlenir.

مِن ذَهَبٍ

مِن ذَهَبٍ

Kehf 18:31

Mîm-i sâkin

◎
إِخْفَاء شَفَوِي İhfâ-i Şefevî

Dudaktan gizleme

🟡 Orta

Mîm-i sâkin (مْ) ardından be harfi (ب) geldiğinde mim gunneyle gizlenir. İki dudak tam değmeden yaklaşır.

وَهُم بِالْآخِرَةِ

وَهُم بِالْآخِرَةِ

Bakara 2:4
⊕
إِدْغَام شَفَوِي İdğam-ı Şefevî

Dudaktan katılma

🟡 Orta

Mîm-i sâkin (مْ) ardından başka bir mim (م) geldiğinde iki mim, 2 sayı süreli zorunlu gunneyle tek bir kuvvetli mime katılır.

لَهُم مَا

لَهُم مَا

Bakara 2:7
○
إِظْهَار شَفَوِي İzhar-ı Şefevî

Dudaktan açık telaffuz

🟢 Başlangıç

Mîm-i sâkin (مْ) ardından be ve mim dışında herhangi bir harf geldiğinde mim açıkça okunur. Vâv (و) ve fe (ف) harflerinde özellikle dikkat gerekir.

عَلَيْهِمْ وَلَا

عَلَيْهِمْ وَلَا

Fâtiha 1:7

Med (uzatma)

━
مَدّ طَبِيعِي Med-i Tabiî

Asli uzatma

🟢 Başlangıç

2 sayılık (hareke) temel uzatma. Bir med harfinden (ا و ي) sonra hemze veya sükûn gelmediğinde oluşur. En az uzatmadır.

قَالَ

قَالَ / يَقُولُ

Fâtiha 1:1
━━
مَدّ مُتَّصِل Med-i Muttasıl

Bitişik uzatma

🟡 Orta

Bir med harfinden sonra aynı kelime içinde hemze (ء) geldiğinde 4 ila 5 sayı uzatılır. Bu kural vâciptir — 4 sayının altına kısaltılamaz.

جَاءَ

جَاءَ / السَّمَاءِ

Bakara 2:23
╌╌
مَدّ مُنْفَصِل Med-i Munfasıl

Ayrık uzatma

🟡 Orta

Bir kelimenin sonundaki med harfinden sonra sonraki kelimenin başında hemze geldiğinde. 4 ila 5 sayı uzatılır. Bu kural câizdir — 2 veya 4-5 sayı seçilebilir.

إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ

إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ

Kevser 108:1
━━━
مَدّ لَازِم Med-i Lâzım

Zorunlu uzatma

🔴 İleri

Bir med harfinden sonra sabit bir sükûn (durma değil) geldiğinde 6 sayı uzatılmalıdır. Surelerin açılış harflerinde (حروف المقطعة) bulunur.

الۤمۤ

الۤمۤ — ن — ق

Bakara 2:1
╌
مَدّ عَارِض Med-i Ârız

Arızî uzatma

🟡 Orta

Son harfinden önce bir med harfi bulunan bir kelimede durulduğunda (vakıf). 2, 4 veya 6 sayı uzatılabilir. Okuma devam ederse med-i tabiî olur.

نَسْتَعِينُ

نَسْتَعِينُ (durma)

Fâtiha 1:5

Kalkale

⟨⟩
قَلْقَلَة Kalkale

Titreşim / yankı

🟢 Başlangıç

5 kalkale harfi (ق ط ب ج د), sâkin (harekesiz) olduklarında hafif yankılı bir sıçrama üretir. Küçük kalkale (kelimenin ortası) ile büyük kalkale (kelimenin sonu / durma) arasında ayrım yapılır.

يَلْقَ

يَلْقَ / أَحَطتُ

İhlâs 112:1

Gunne (genizden okuma)

~
غُنَّة Gunne

Genizden okuma

🟢 Başlangıç

Nûn (ن) ve mim (م) telaffuz edilirken burun yoluyla çıkan nazal ses. Gunne 2 sayı sürer. Şeddeli her nûn veya mim için zorunludur (نّ مّ).

إِنَّ

إِنَّ / ثُمَّ

Fâtiha 1:1

Tefhîm ve Tarkîk

▲
تَفْخِيم Tefhîm

Kalınlık / ağırlık

🟡 Orta

Bazı harflerin ağır, derin telaffuzu. Her zaman kalın okunan harfler: خ ص ض غ ط ق ظ. Ra (ر) ve Allah lafzındaki lâm (الله) bağlama göre kalın olabilir.

اللَّهُ

اللَّهُ — الطَّلَاق

Fâtiha 1:2
▽
تَرْقِيق Tarkîk

İncelik / hafiflik

🟡 Orta

İnce, hafif telaffuz. 7 kalın harf dışındaki her harf tarkîktir. Ra (ر) kesre taşıdığında veya ardından sâkin ya geldiğinde ve kesreli ra üzerinde durulduğunda tarkîktir.

رَحِيمٍ

رَحِيمٍ — رِزْق

Fâtiha 1:3

Vakıf (durmalar)

مـ
وَقْف لَازِم Vakf-ı Lâzım

Zorunlu durma

🟡 Orta

Kur'an'da (مـ) işaretiyle belirtilen zorunlu bir durma. Durmadan okumaya devam etmek âyetin anlamını bozar. Durmadan devam etmek yasaktır.

مـ

مـ Bakara'da

Bakara 2:7
ج
وَقْف جَائِز Vakf-ı Câiz

Câiz durma

🟢 Başlangıç

(ج) ile belirtilen câiz bir durma. Anlamı değiştirmeden durmak da devam etmek de kabul edilebilir. Nefesine ve anlayışına göre seçmek okuyana aittir.

ج

ج — isteğe bağlı durma

Bakara 2:5
لا
وَقْف مُمْنُوع Vakf-ı Memnû'

Yasak durma

🟢 Başlangıç

(لا) ile belirtilen yasak bir durma. Burada durmak Kur'an metninin anlamını bozar. Nefes yetmediği için durulursa bir önceki cümleden yeniden başlanmalıdır.

لا

لا — durma

Fâtiha 1:4
∴
مُعَانَقَة Muânaka

Bağlantılı durma (kucaklaşma)

🔴 İleri

(∴ ∴) ile belirtilir. Durulabilecek iki yer vardır ama ikisinde birden durulamaz. Biri seçilir ve diğerinden devam edilir.

∴

Kur'an'da ∴ ... ∴

Bakara 2:2

Açılış harfleri

◇
حُرُوف مُقَطَّعَة Hurûf-ı Mukattaa

Surelerin açılış harfleri

🔴 İleri

29 surenin başındaki ayrı harfler (الم, يس, طه...). Her harf adıyla ayrı okunur. Çoğu 6 sayılık med-i lâzım içerir. Kesin anlamlarını yalnız Allah bilir.

الۤمۤ

الم — يس — طه — ق — ن

Bakara 2:1

Şedde

ّ
شَدَّة Şedde

Çiftleme / pekiştirme

🟢 Başlangıç

Şedde harfin çiftlendiğini gösterir: sâkin bir harf, aynı harfin harekeli hâliyle birleşir. Harf iki kez okunur: önce harekesiz (çabucak), sonra harekesi ile ikincisi.

إِنَّ

إِنَّ / رَبَّنَا

Fâtiha 1:1

İleri düzey idğam

⊕
إِدْغَام مُتَجَانِسَيْن İdğam-ı Mütecâniseyn

Aynı aileden harflerin katılması

🔴 İleri

Mahreci aynı ama sıfatları farklı iki harfin katılması. Örnekler: ت ile ط veya د — ذ ile ظ — ب ile م. İlk harf ikinciye katılır.

قَدْ تَبَيَّنَ

قَدْ تَبَيَّنَ

Bakara 2:256
⊕
إِدْغَام مُتَقَارِبَيْن İdğam-ı Mütekâribeyn

Yakın harflerin katılması

🔴 İleri

Mahreci birbirine yakın iki harfin katılması. Örnek: ل ile ر — ق ile ك. Sâkin harf sonrakine kısmen veya tamamen katılır.

نَخْلُقكُّم

أَلَمْ نَخْلُقكُّم

Mürselât 77:20

Tecvid kuralları — Kur'an'ı Peygamber ﷺ'in okuduğu gibi okumak

Tecvid (تجويد), Kur'an okuma kuralları ilmidir. Onu öğrenmek, Kur'an okuyan her Müslüman için bir görevdir. Allah şöyle buyurur: "Kur'an'ı ağır ağır, ayrı ayrı oku" (Müzzemmil 73:4). Kurallar nûn-ı sâkin ve tenvin (İzhar, İdğam, İklâb, İhfâ), mîm-i sâkin, uzatmalar (Med), Kalkale, Gunne, Tefhîm ve Tarkîk ve durmalar (Vakıf) olarak ayrılır.

Bu 24 kural kategoriye ve zorluk düzeyine (başlangıç, orta, ileri) göre sıralanmıştır. Her kural Arapça adını, okunuşunu, ayrıntılı bir açıklamayı ve sure atfıyla bir Kur'an örneğini verir. Kullanılan renk kodu, tecvid öğretiminde kullanılan renkli Kur'anların standardına uygundur.

Muslim Alim uygulamasında sesli örneklerle etkileşimli bir tecvid rehberi bulacaksınız. Âyetleri daha iyi anlamak için ayrıca Kur'an ezberleme rehberimize ve İbn Kesîr Tefsiri'ne bakın.




Reklam
Sıkça sorulan sorular

Merak ediyor olabilirsiniz…

Tecvid nedir?

Tecvid, Kur'an okuma kuralları ilmidir: her harfi mahrecinden, sıfatlarıyla birlikte nasıl telaffuz edeceğinizi ve uzatma, genizden okuma ve durma kurallarını nasıl uygulayacağınızı öğretir. Allah Müzzemmil suresinde (73:4) Kur'an'ın ağır ağır ve ayrı ayrı okunmasını emreder. Bu sayfa 24 kuralı Arapça adı, açıklaması ve Kur'an'dan bir örnekle sunar.

Tecvid farz mıdır?

Âlimlerin çoğuna göre, harfleri veya anlamı değiştiren hiçbir hata olmadan Kur'an okumak farzdır; bu da tecvidin temel kurallarını öğrenmek demektir. Uzatmaların kesin süreleri gibi ince kurallar, okumanın mükemmelliğine aittir ve şiddetle tavsiye edilir. Peygamber ﷺ, zorlanarak ama iyi okumaya çalışan kişiye çifte sevap müjdeledi.

Nûn-ı sâkin ve tenvin kuralları nelerdir?

Dört tanedir. İzhar: nûn, altı boğaz harfinden önce açık okunur. İdğam: nûn sonraki harfe katılır; ي ن م و harflerinden önce gunneli, ل ر harflerinden önce gunnesiz. İklâb: be harfinden önce nûn genizden okunan bir mime dönüşür. İhfâ: kalan on beş harften önce nûn iki sayı süreli gunneyle gizlenir.

Kalkale nedir?

Kalkale, ق ط ب ج د harflerinde, bu harfler sükûnlu (harekesiz) olduklarında oluşan hafif yankılı bir sıçramadır. Kelimenin ortasındaki küçük kalkale ile durulurken kelimenin sonundaki daha belirgin büyük kalkale arasında ayrım yapılır. Yaygın bir ezber, bu harfleri kutbu cedin ifadesinde toplar. Yeni başlayanların öğrendiği ilk kurallardandır.

Bir med ne kadar sürer?

Asli med (med-i tabiî) 2 sayı sürer. Bir med harfinden sonra aynı kelime içinde hemze geldiğinde (med-i vâcib muttasıl) 4 ila 5 sayı uzatılır; hemze sonraki kelimeyi açıyorsa (med-i câiz munfasıl) 2 veya 4 ila 5 sayıya izin verilir. Sabit bir sükûndan önce med-i lâzım 6 sayı gerektirir; bazı surelerin açılış harflerinde olduğu gibi. Sesli kaydı sesli Kur'an bölümünde bulursunuz.

Test

İslam hakkındaki bilginizi sınayın

3 soru, ardından dilediğiniz kadar yeni tur.

Sorular yükleniyor…